انواع آفت کش ها برای کشاورزی

آفت‌کش‌ها از جمله ابزارهای حیاتی در توسعه صنعت کشاورزی بوده و نقش به‌سزایی در محافظت از محصولات در برابر آفات و بیماری‌ها دارند. به همین دلیل تاکنون انواع مختلفی از این محصولات با فرمولاسیون‌های متفاوت تولید شده‌اند، به‌طوری‌که هرکدام ویژگی‌ها و مزایای متفاوتی را از خود به نمایش می‌گذارند. پس پیش از اقدام به استفاد از آنها، ضروری است که شناخت کافی نسبت به انواع آفت کش ها برای کشاورزی پیدا کرده تا پس از مصرف، شاهد نتایج مطلوب‌تری باشید. بر همین اساس قصد داریم در این مطلب شما را انواع مختلف این محصول و طبقه‌بندی‌هایی که برای آن وجود دارد آشنا کنیم.

آفت کش چیست؟

آفت‌کش‌ها مواد شیمیایی یا عوامل بیولوژیکی هستند که به منظور کنترل و از بین بردن آفات گیاهی مورد استفاده قرار می‌گیرند. به‌طورکلی هدف اصلی از به کار بردن آفت‌کش‌ها در فرایند رشد گیاهان، حفاظت از محصولات کشاورزی و دام‌ها در برابر آفات و بیماری‌هایی است که می‌توانند به آنها آسیب برسانند و در نتیجه بهره‌وری تولید را کاهش دهند. 

طبقه بندی آفت کش ها

آفت‌کش‌ها به عنوان مواد شیمیایی یا طبیعی در کشاورزی و باغبانی برای کنترل آفات، بیماری‌ها و علف‌های هرز استفاده می‌شوند. هرچند این مواد نقش مهمی در افزایش تولیدات کشاورزی و حفظ سلامت محصولات ایفا می‌کنند اما استفاده از آن‌ها باید با احتیاط و با در نظر گرفتن امکان تأثیر بر ‌محیط زیست و سلامتی انسان‌ها انجام شود. به همین دلیل تاکنون برای این محصولات، طبقه‌بندی‌های مختلفی بر اساس نوع عملکرد، سازگاری با محیط زیست و مدت زمان ماندگاری در نظر گرفته‌اند تا کشاورزان بتوانند راحت‌تر در خصوص استفاده از آنها تصمصم‌گیری کنند. در ادامه به شرح هر یک از این دسته‌بندی‌ها به همراه جزئیات آن‌ها خواهیم پرداخت.

طبقه‌بندی  بر اساس نوع عملکرد

آفت‌کش‌ها بر اساس نوع عملکرد به دسته‌های زیر تقسیم می‌شوند:

• علف‌کش‌ها

این آفت‌کش‌ها برای از بین بردن علف‌های هرز که می‌توانند برای رشد در جایگاه رقابت با محصولات زراعی قرار بگیرند، استفاده می‌شوند. 

• باکتری‌کش‌ها

 این آفت‌کش‌ها شامل ترکیباتی هستند که خاصیت ضدباکتری داشته و برای مبارزه با بیماری‌های باکتریایی گیاهی طراحی شده‌اند.

• حشره‌کش‌ها

این دسته از آفت کش ها برای کشاورزی که می‌توانند به صورت سیستمیک یا تماسی عمل کنند، برای از بین بردن حشرات مضر مانند مگس‌ها، سوسک‌ها و شته‌ها طراحی شده‌اند.

• جونده‌کش‌ها

این مواد برای کنترل، عقیم‌سازی، دور کردن و از بین بردن جوندگانی مانند موش و موش خرما به کار می‌روند. 

• نماتدکش‌ها

این دسته از آفت‌کش‌ها برای مقابله با ازدیاد کرم‌های لوله‌ای یا نماتدها که می‌توانند به ریشه گیاهان آسیب برسانند، استفاده می‌شوند.

• قارچ‌کش‌ها

این مواد برای از بین بردن قارچ‌های بیماری‌زا که می‌توانند باعث آسیب به گیاهان شوند، طراحی شده‌اند.

• راب‌کش

این مواد هم برای مقابله و دور کردن حلزون‌ها که ممکن است به گیاهان آسیب برسانند، استفاده می‌شوند.

• جلبک‌کش‌ها

 این آفت‌کش‌ها برای کاهش یا توقف رشد جلبک در مناطق رشد گیاه یا استخرها به کار می‌روند.

طبقه‌بندی بر اساس تجزیه‌پذیری زیستی

تجزیه‌پذیری زیستی یکی از عوامل مهم در ارزیابی اثرات زیست‌محیطی آفت‌کش‌ها است. این طبقه‌بندی به ما کمک می‌کند تا بفهمیم هر نوع آفت‌کش چگونه و چه مدت در محیط باقی می‌ماند و چه تأثیراتی بر اکوسیستم دارد. بر اساس میزان تجزیه‌پذیری، آفت‌کش‌ها به دو دسته اصلی زیر تقسیم می‌شوند:

• تجزیه‌پذیر

این نوع آفت‌کش‌ها به راحتی توسط میکروب‌ها و موجودات زنده دیگر به ترکیبات بی‌ضرر تجزیه می‌شوند. این ویژگی باعث می‌شود که این آفت‌کش‌ها اثرات منفی کمتری بر روی اکوسیستم داشته باشند.

• مقاوم

آفت‌کش‌های مقاوم آنهایی هستند که ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها طول بکشد تا تجزیه شوند. این نوع آفت‌کش‌ها معمولاً می‌توانند در خاک، آب و سایر اجزای اکوسیستم تجمع یابند و اثرات منفی طولانی‌مدتی بر روی موجودات زنده و محیط زیست ایجاد کنند.

انواع سم آفت کش

طبقه‌بندی دیگری جهت آفت کش ها برای کشاورزی وجود دارد که بر اساس ترکیبات آنها انجام می‌شود. در واقع بر اساس ماهیت ترکیبات مواد تشکیل‌دهنده، آفت‌کش‌ها به دو دسته کلی سموم دفع آفات شیمیایی و سموم دفع آفات زیستی و ارگانیک تقسیم می‌شوند.

آفت‌کش‌های شیمیایی

این دسته از آفت‌کش‌ها به دلیل اثرات قوی و سریع خود در کنترل آفات، به طور گسترده‌ای در کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرند. با این حال، نگرانی‌هایی در مورد اثرات منفی آنها بر روی محیط زیست و سلامت انسان وجود دارد. باوجوداین این مواد شیمیایی به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند که هر کدام ویژگی‌ها و مکانیزم‌های خاص خود را دارند. در اینجا به بررسی چند دسته از انواع آفت‌کش‌های شیمیایی خواهیم پرداخت.

ارگانوفسفره از انواع آفت کش ها برای کشاورزی

آفت‌کش‌های ارگانوفسفره با اختلال در فعالیت آنزیم استیل کولین که انتقال‌دهنده فاکتور عصبی حیاتی است، بر سیستم عصبی آفات تأثیر منفی گذاشته و آنها را از بین می‌برند. البته این سموم عمدتاً به عنوان حشره‌کش استفاده می‌شوند و برخی از آنها نیز به شدت سمی هستند. با‌این‌حال، یکی از ویژگی‌های این سموم، ناپایداری آنها در محیط است که می‌تواند به کاهش اثرات زیست‌محیطی آنها کمک کند.

آفت‌کش‌های کاربامات

آفت‌کش‌های کاربامات نیز با اختلال در تولید استیل کولین، بر سیستم عصبی حشرات تأثیر می‌گذارند. یکی از ویژگی‌های این سموم این است که اثرات آنزیمی آنها معمولاً برگشت‌پذیر است، به این معنی که پس از قطع تماس با سم، حشرات می‌توانند به حالت طبیعی خود بازگردند. 

بوراکس

بوراکس یک ماده سفید رنگ است که از ترکیب بور، سدیم و اکسیژن تشکیل می‌شود و در دو فرم مایع و پودری در بازار یافت می‌گردد. البته این ماده کاربردهای متنوعی از جمله افزایش قدرت رشد میوه در نهال‌های جوان درخت سیب و مقابله با آفات گیاهی دارد. همچنین با جذب رطوبت اضافی گیاخ از پوسیدگی شکوفه‌ها و گل‌ها نیز جلوگیری می‌کند. بنابراین در دسته آفت کش ها برای کشاورزی قرار داشته و نقش مهمی در تولید محصولات کشاورزی سالم ایفا می‌کند.

https://www.kepsico.com/borax/ 

پیرتروئید از انواع آفت کش ها برای کشاورزی

این سموم مصنوعی، نسخه‌ای از آفت‌کش‌های طبیعی پیرترین هستند که در گل‌های داوودی یافت می‌شوند. یکی از ویژگی‌های بارز این سموم اثرات سریع و کارآمد آنها در کنترل حشرات بوده که همین مسئله منجر به محبوبیت آنها در میان کشاورزان شده است.

تریازول‌ها

تریازول‌ها هم دسته‌ای از ترکیبات شیمیایی هستند که بیشتر برای کنترل قارچ‌ها و بیماری‌های فطری گیاهان استفاده می‌شوند. در واقع این ترکیبات با مهار بیوسنتز استرول، که جزء حیاتی برای یکپارچگی غشای سلولی قارچ‌ها است، می‌توانند چرخه فعالیت آنها مختل کرده و در نهایت منجر به مرگ آنها شوند. 

نئونیکوتینوئیدها از انواع آفت کش ها برای کشاورزی

نئونیکوتینوئیدها در دسته حشره‌کش‌های فعال عصبی قرار دارند و از نظر شیمیایی مشابه نیکوتین عمل می‌کنند. در واقع این سموم با تأثیر بر سیستم عصبی حشرات، موجب اختلال در عملکرد آنها و در نهایت مرگ حشرات می‌شوند. البته به دلیل وجود شواهدی مبنی بر ارتباط آنها با اختلال فروپاشی کلونی زنبور عسل، محدودیت‌هایی در استفاده از این حشره‌کش‌ها وجود دارد.

آفت‌کش‌های زیستی

آفت‌کش‌های زیستی نوع دیگر از این محصولات هستند که از مواد طبیعی مانند حیوانات، گیاهان، باکتری‌ها و مواد معدنی خاص به دست می‌آیند. این آفت‌کش‌ها به سه دسته اصلی زیر تقسیم می‌شوند:

آفت‌کش‌های میکروبی از انواع آفت کش ها برای کشاورزی

ماده فعال این محصولات شامل میکروارگانیسم‌هایی همچون باکتری‌ها، قارچ‌ها و ویروس‌ها است. البته یکی از پرمصرف‌ترین آفت‌کش‌های میکروبی، زیرگونه‌های Bacillus thuringiensis بوده که بیشتر برای از بین بردن لارو حشرات مورد استفاده قرار می‌گیرند.

آفت‌کش‌های محافظ گیاهی

در این دسته از آفت کش ها برای کشاورزی، با وارد کردن ژن‌های خاصی به گیاهان شرایطی را در ساختار گیاه ایجاد می‌کنند تا بتواند پروتئین‌های آفت‌کش تولید کرده و از خود در برابر آفات محافظت کند.

آفت‌کش‌های بیوشیمیایی از انواع آفت کش ها برای کشاورزی

این سموم مواد طبیعی هستند که با مکانیسم‌های غیرسمی، آفات را کنترل می‌کنند. در واقع این دسته از آفت‌کش‌ها شامل فرمون‌های جنسی حشرات و عصاره‌های گیاهان معطر بوده که برای جذب یا دور کردن آفات استفاده می‌شوند.